Ιστορικό της απαλλοτρίωσης και ανάπλασης του ακινήτου >>

Το αρχοντικό Κριεζώτη, της συνοικίας Τσικούρ Τσεσμέ, ήταν ένα από τα -κατά τον Εβλιά Τσελεμπί- δύο χιλιάδες σαράγια ναυάρχων και στρατηγών με τα πολλά πατώματα και τα εξακόσια πηγάδια, τα περιβόλια και τ’ αμπέλια, τα τζαμιά, τους δύο μεντρεσέεδες και τα πέντε νηπιαγωγεία, τους τέσσερις τεκέδες και τα δύο λουτρά. Από ευρήματα της περιοχής αποδεικνύεται ότι στο χώρο αυτό ήταν μεγαλοπρεπές αραβικό κτήριο που καταστράφηκε σε άγνωστη χρονολογία. Τμήματα του κτηρίου (θωράκια) με αραβουργήματα βρίσκονται σήμερα στον περίβολο του ναού του Αγίου Δημητρίου, πίσω από το ιερό. Από αυτά ακόμη έχει κατασκευαστεί η βρύση του αρχοντικού.

Η βρύση και το χαμάμ. Πριν και μετά την ανάπλαση

Το αρχοντικό, τμήμα μεγαλύτερου συγκροτήματος της κατοικίας του Ομέρ Πασά, τελευταίου Τούρκου διοικητή της Εύβοιας, αγοράστηκε από τον Νικόλαο Κριεζώτη μεταξύ 1830 και 1833. Μετά τη φυγή του Κριεζώτη στην Τουρκία, το ακίνητο περιέρχεται στους απογόνους του.

Στο διάστημα αυτό γίνονται προσθήκες, όπως η νεοκλασσικίζουσα είσοδος και το πήλινο διακοσμητικό χώρισμα του διαδρόμου.Το 1976 το αρχοντικό αγοράζεται από τον ΟΤΕ και το 1982 ο Δήμος Χαλκιδέων προχωρεί σε απαλλοτρίωση του ακινήτου και ανάπλασή του.Το 1989 το Κριεζώτειο παραχωρήθηκε από το δήμο για τη στέγαση των Αρχείων Νομού Ευβοίας

Παραμελημένο και μισοερειπωμένο κατά τη δεκαετία του 1980, το Κριεζώτειο κινδύνευε από γενικό ξεθεμέλιωμα. Το κεντρικό κτίσμα είχε καταρρεύσει κατά το μεγαλύτερο μέρος του και το υπόλοιπο των κτισμάτων (λουτρά – αποθήκη) είχε υποστεί σημαντικές αλλοιώσεις.

Με την ΥΑ 104/46724/5.9.1978 (ΦΕΚ 830/Β/25.9.1978) απόφαση του υπουργείου Πολιτισμού και Επιστημών κηρύχθηκε διατηρητέο και στη συνέχεια ο Δήμος Χαλκιδέων προχώρησε στην απαλλοτρίωσή του αντί του ποσού των 7.530.516 δραχμών (ΦΕΚ 467/22.9.1982), προκειμένου να σώσει από την ολοσχερή καταστροφή το αρχοντικό.

Η μελέτη ανάπλασης του αρχοντικού, που συντάχθηκε από την Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου Χαλκιδέων 10 1984, συνολικής δαπάνης 14.000.000 δραχμών, προέβλεπε την αποκατάσταση όλων των κτισμάτων του χώρου των 773 τ.μ.